Reconstructie · Gorinchem

Hoe een anonieme tip René en zijn gezin in de ellende stortte

Op basis van een anonieme tip viel de politie het huis van René Meppelink en zijn vrouw binnen. Het vuurwapen en de munitie die er zouden liggen, werden nooit gevonden – wel tien xtc-pillen en nog geen gram cocaïne. Toch besloot de burgemeester het gezin drie maanden lang uit hun woning te zetten. Ruim vier jaar later oordeelt de rechter dat dit nooit had mogen gebeuren. „Het ergste vind ik dat mijn vrouw dit niet meer heeft mogen meemaken.”

Het is 5 oktober 2021, even na zes uur in de ochtend. Een oorverdovende klap, en plotseling staan er gemaskerde agenten in de slaapkamer van René en zijn vrouw Juliette.

„Je schrikt wakker zonder te beseffen wat er gebeurt. We moesten ons bed uit en naar beneden. Ook mijn vrouw, die de dag ervoor net was thuisgekomen na een operatie. Haar arts had haar juist aangeraden om de eerste dagen vooral te blijven liggen.”

Een van de agenten legt uit dat ze een huiszoeking komen doen. Volgens een anonieme tip zouden er een vuurwapen en munitie in de Gorcumse woning liggen. „Ze hebben het hele huis doorzocht, van de kelder tot de zolder. Mijn vrouw en ik hebben al die tijd, zo’n tweeënhalf uur, op een stoel in de woonkamer gezeten.”

Bewoner wijst de politie zelf op de drugs

Tijdens de doorzoeking treffen de agenten twee zakjes aan met samen 0,9 gram cocaïne. René wijst ze er zelf op. In de kamer van zijn zoon – die door zijn scheiding tijdelijk bij zijn ouders inwoont – vinden ze tien xtc-pillen en een alarmpistool. Dat laatste is geen verboden wapen, zoals de rechter later ook bevestigt.

Dat had nooit mogen gebeuren

Het vuurwapen en de munitie waarover de tipgever sprak, worden nergens aangetroffen. Ondanks de gevonden harddrugs ziet de officier van justitie geen aanleiding om René aan te houden. „Dat liet de onderzoeksleider me weten voordat het team weer vertrok.”

René helpt zijn vrouw terug naar boven, maar de slaapkamer is een ravage: alle kasten en laden zijn opengetrokken, de inhoud ligt verspreid over de vloer. „Het leek wel of er een bom was ontploft. Er stond bijna niets meer op zijn plek. Ik heb vrienden gebeld die zijn komen helpen opruimen.”

Ook de bedden zijn niet gespaard gebleven: alle matrassen zijn opengesneden om te controleren of er niets in verstopt zat. De voordeur, die bij de inval kapotging, wordt diezelfde dag nog door woningcorporatie Poort6 vervangen.

Om acht uur ’s avonds gaat de bel opnieuw. Voor de deur staat weer politie, dit keer samen met een ambtenaar van de gemeente. „Die zei dat we ons huis onmiddellijk moesten verlaten.”

‘Genoeg’ drugs voor een spoedsluiting

Voor het Openbaar Ministerie waren de aangetroffen harddrugs geen reden om René op te pakken. Maar burgemeester Reinie Melissant van Gorinchem vindt de hoeveelheid wél voldoende om de woning per direct voor twee weken te sluiten. Ze beroept zich daarbij op de Opiumwet: vanuit het huis zou in drugs zijn gehandeld.

Vraagtekens bij de sluiting

Advocaat Jan-Rob van Manen snapt niet waarom de burgemeester zijn cliënt op basis van een anonieme tip zo hard aanpakte. „Bij de huiszoeking werden geen wapen of munitie gevonden en evenmin grote hoeveelheden drugs. Het ging om tien xtc-pillen en 0,9 gram cocaïne, waarvan mijn cliënt meteen afstand deed.”

Volgens de advocaat werd een ingrijpend besluit genomen op grond van onjuiste en onvoldoende gecontroleerde informatie. Al tijdens de zaak van Poort6 over het huurcontract bleek dat de tip niet klopte: de kortgedingrechter stelde vast dat van drugshandel geen sprake was en dat René als huurder nooit eerder voor problemen had gezorgd. Ook de bestuursrechter in Rotterdam oordeelde dat de burgemeester de woning niet had mogen sluiten en voor een lichter middel had moeten kiezen. Toch ging de burgemeester in hoger beroep bij de Raad van State, die op haar beurt eveneens twijfels uitte over de betrouwbaarheid van de tip.

De spanning loopt op. „Ja, ik werd boos. Heel erg boos. Mijn vrouw lag boven te herstellen van een operatie. Waar moesten we naartoe? Van het ene op het andere moment stonden we op straat.”

Harde woorden op straat

Buren die de politie voor de deur zien staan, komen poolshoogte nemen. Als ze horen dat het gezin per direct het huis uit moet, vallen ook bij hen harde woorden – en juist die opmerkingen leiden ertoe dat René alsnog wordt opgepakt.

„In mijn boosheid zei ik dat ik dan maar met mijn gezin bij de burgemeester zou gaan slapen; zij heeft een groot huis. Een buurman reageerde dat ik beter met mijn auto haar woning in kon rijden, dan had ook zij geen onderdak meer. Even later werd ik in de boeien geslagen. Volgens de ambtenaar had ik het gezegd én had ik daarmee de burgemeester bedreigd.”

René belandt in de cel, in de kleren die hij draagt. Ook zijn vrouw staat op straat, zonder haar medicijnen – die worden in allerijl nog door de politie uit het huis gehaald. Daarna gaat de deur op slot en wordt hij verzegeld. Juliette en hun zoon kunnen die avond bij vrienden terecht.

De volgende dag komt René weer vrij. „Mijn wereld stond compleet op zijn kop. Waar moest ik heen met mijn vrouw? We hadden niets meer, op de spullen na die we snel hadden kunnen pakken. Uiteindelijk mochten we onder politiebegeleiding extra kleren en spullen ophalen.”

We zwierven van adres naar adres

Het gezin trekt van het ene logeeradres naar het andere. „Vrienden boden ons onderdak, maar voor onze kleinzoon was er geen plek. Hij verbleef bij ons op de dagen dat onze zoon voor hem zorgde. Zo’n kleuter kun je toch niet vertellen dat opa en oma uit huis zijn gezet? We hebben hem maar wijsgemaakt dat ons huis werd verbouwd.”

De burgemeester verlengt de spoedsluiting van twee weken naar drie maanden. Nog voordat die termijn voorbij is, laat Poort6 weten het huurcontract te willen ontbinden. René en de corporatie treffen elkaar voor de kortgedingrechter in Rotterdam.

De huur wordt gewoon doorbetaald

René huurt al ruim dertig jaar een sociale huurwoning van de corporatie. De rechter stelt vast dat de hoeveelheid harddrugs boven de wettelijke norm ligt, maar gaat mee in het verhaal dat het om eigen gebruik gaat. Bovendien heeft René tijdens de hele uitzetting zijn huur gewoon doorbetaald. Hij mag van de rechter blijven huren zodra de drie maanden voorbij zijn.

„We waren dolblij dat we terug konden. Mijn kleinzoon stapte over de drempel en riep meteen: ‘Opa, het stinkt!’ De politie bleek bij het laatste bezoek de stroom te hebben uitgezet: de koelkast was bedorven, er kropen maden rond, en boven was lekkage geweest. De moed zonk ons in de schoenen.”

Met hulp van vrienden wordt alles opgeknapt, maar voor Juliette voelt het huis nooit meer als thuis. „Bij het minste geluid schrok ze wakker. En de angst dat we vroeg of laat alsnog zouden worden uitgezet, deed haar geen goed. De bestuursrechter moest immers nog oordelen over de sluiting.”

Die bestuursrechter komt in september 2022, bijna een jaar later, tot het oordeel dat de uitzetting onterecht was. Van drugshandel is volgens hem geen sprake, en op de anonieme tip valt ‘het nodige af te dingen’: bewijs voor de beweringen ontbreekt.

Groot verdriet bij zijn vrouw

„Eind goed, al goed, zou je denken”, zegt René. „Maar nee: de burgemeester ging in hoger beroep. Tot groot verdriet van mijn vrouw, die ondertussen ongeneeslijk ziek was geworden. Ze had kanker. In oktober 2023 is ze overleden.”

Gemeente verdedigt de sluiting

De gemeente Gorinchem stelt in een reactie dat de spoedsluiting in 2021 rechtmatig was op grond van de toen geldende beleidsregels rond de Opiumwet. Bij de huiszoeking zouden meer dan een gebruikershoeveelheid harddrugs, verpakkingsmateriaal en een op een vuurwapen gelijkend voorwerp met munitie zijn aangetroffen.

Dat de politie René niet aanhield, doet volgens de gemeente niets af aan de eigen keuze om wél op te treden. „Het Openbaar Ministerie kijkt naar de strafbaarheid van personen, de burgemeester naar de gevolgen voor de openbare orde en veiligheid”, aldus een woordvoerder. Daarom werd destijds hoger beroep ingesteld tegen de uitspraak van de rechtbank Rotterdam. De woordvoerder benadrukt dat de rechtspraak over woningsluitingen de afgelopen jaren is veranderd, wat in individuele gevallen inmiddels tot een ander besluit dan sluiting kan leiden.

Dit voorjaar valt eindelijk het verlossende woord: de burgemeester heeft het gezin ten onrechte uit huis gezet. René tekende al in oktober 2021 bezwaar aan tegen de uitzetting, maar op het antwoord moest hij vier jaar, vier maanden en zeven dagen wachten.

„Ik mis Juliette nog elke dag”, zegt René. Dan krijgt hij het te kwaad en rolt er een traan over zijn wang. „Maar wat ik veel erger vind, is dat zij dit niet heeft meegemaakt. Dat ze nooit heeft mogen weten dat het uiteindelijk toch goed is gekomen. Ze is gestorven met de angst dat ik alsnog op straat zou belanden.”

Rechters kritischer sinds de uitspraak

Burgemeesters in Nederland sluiten jaarlijks gemiddeld één tot vijf woningen vanwege drugs. Dat blijkt uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen, dat in april 2026 werd gepresenteerd. De onderzoekers adviseren te kiezen voor lichtere maatregelen, zoals een waarschuwing, eventueel met een geldboete bij herhaling. Volgens ondervraagde gemeenten hebben die opties vrijwel hetzelfde effect als het sluiten van een woning.

Rechters grijpen geregeld in op besluiten om woningen te sluiten – zoals ook in de zaak van René Meppelink. Ze zijn kritischer geworden sinds de Raad van State begin 2022 oordeelde dat een uitzetting heel goed onderbouwd moet zijn. Landelijke cijfers over hoe vaak een sluitingsbesluit door de rechter wordt teruggedraaid, ontbreken.